Het punt moet niet zijn of het Ding an sich al dan niet bestaat. Eerder of dat an sich een interessante vraag is.
25.4.24
2.4.24
12.1.24
9.1.24
To achieve distinction, a Roman writer did not have to strive after any undue novelty of subject or treatment. He started from conformity not rebellion, and he showed originality by continuing and improving the work of his predecessors, not without acknowledgement, open and honourable, when he adapted a theme or a phrase
- Ronald Syme
23.12.23
De waarheid over de zogenaamde mensheid en al de al even zogenaamd vreselijke dingen die mensen elkaar en de planeet aandoen is dat er gewoon veel minder systeem en intentionaliteit in zit dan men almaar beweert.
De dingen - en mensen zijn ook dingen - gebeuren vanzelf, haast blind. Daarna komen de verklaringen: filosofie, ideologie, religie, geschiedenis, oorzaak-en-gevolg redeneringen. Het is de chaos en de natuur die regeert en dat cultuur het tegendeel daarvan zou zijn is nog wel de grootste misvatting. Cultuur is een loutere uitbreiding van natuur en dus niet minder blinde chaos.
Zelfs de steeds geroemde wetenschap, de zogezegde eeuwige steun en toeverlaat onder het hele bestaan - denk dan wiskunde, natuurwetten, logica - is al zo vaak helemaal opnieuw moeten beginnen, dat het stilaan toch wel erg naïef is te menen dat we met systematiek en eeuwige wetten zowel in positieve als negatieve zin voorspellingen kunnen doen over hoe onze toekomst er gaat uitzien. Een beetje meer nederigheid op dat vlak zou al veel problemen oplossen.
15.11.23
10.2.22
7.2.22
Een wijsgeer op de Antwerpse universiteit waar ik ooit een beetje dommig mijn tijd heb versleten aan de pseudo-wetenschap sociologie vroeg zich ooit - was het eind jaren tachtig of begin negentig? - in een overzicht van de filosofie van de twintigste eeuw af of Adorno en Horkheimer niet te pessimistisch waren geweest in hun Dialektik der Aufklärung.
Dat deze vraag ooit onderwerp van de zwartst mogelijke humor zou worden, had hij, vermoed ik, nooit gedacht.
21.1.22
21.7.21
5.8.20
29.7.20
26.7.20
6.7.20
3.7.20
Je gaat allengs vermoeden dat men hier met het meest racistische volkje op de planeet te doen heeft. De Nederlander en de Vlaming, geen doetjes op dat gebied nochtans, komen zelfs niet in aanmerking om de concurrentie aan te vatten. Dit is geen déconfiture, maar pure, rauwe en onversneden waarheid. Je ziet dat ze niet anders zouden kunnen mocht hun leven op het spel staan (hetgeen misschien wel eens het geval zal blijken te zijn).
Met een Rusland dat zonder verpinken zichzelf officieel naar de dictatuur stemt en een China dat nauwelijks nog moeite doet om zelfs nog maar geciviliseerde normen te pretenderen, ziet het er verre van goed uit. Dat is geen cultuurpessimisme, maar harde realiteit.
De verf gaat eraf. Mooi om zien is dat zelden. Wie is er immers geïnteresseerd in de schets onder het schilderij?
7.6.20
31.5.20
27.5.20
Evenwel leven we nu wel in een tijd waarin letterlijk alles wordt kapot genuanceerd, te grondig wordt onderzocht, te lang wordt beschreven. Nu is waarheid, in de zin van opinie en mening, sinds de dageraad der mensheid altijd reeds een spel van affirmatie en negatie geweest. Wie meent dat dit iets nieuws is, is de geschiedenis van de laatste zesduizend jaar vergeten (hetgeen overigens gemakkelijk te geloven is in een tijd waarin de meeste mensen zich amper nog feiten van zes jaar geleden kunnen herinneren).
Het verschil met het huidige tijdperk is dat men heden ten dage schijnbaar nooit uitgepraat, nooit uitgediscuteerd raakt. Schijnbaar iedereen moet betrokken worden, mag zijn zegje doen, degene die zich het slechtst kan uitdrukken nog het meeste. En dus komt men steeds moeilijker tot een finale beslissing. En beslissing is nodig om vooruitgang te boeken. De in theorie volledige democratie is nu bijna bewaarheid. En dat resulteert in een bijna volledige stilstand.
We beslissen de dingen niet meer, maar laten de dingen voor ons beslissen. Dit alles uiteraard terwijl men bij hoog en laag beweert de dingen nog nooit zo vast in eigen handen genomen te hebben.
En dan weer het vermoeden dat uit deze mentaliteit vreemd genoeg iets moois, iets beters zou kunnen voortkomen als men maar de moed had om de zaken tot het uiterste door te denken en doen. Maar dat elke keer weer voor het uiterste punt in plaats van de sprong te wagen men laf wederom keert en zich veilig - ook wel een beetje laf - terug naar de oude normaliteit begeeft. Die dan niet meer blijkt te bestaan. De waarheid waar men ondanks alle blaten toch naar terug verlangt is een andere geworden.
Toch nog winst?
13.5.20
1.5.20
26.4.20
18.4.20
Nee, niet iedereen is intelligent genoeg om een diploma te behalen. Nee, er is niet genoeg materiaal op de planeet om ieders individuele nood te lenigen. Nee, er is niet genoeg ruimte om iedereen zijn plekje in de zon te geven. En ja, sommigen maken helemaal niks van hun leven omdat ze niet beter kunnen, of zelfs willen. Sommigen willen zelfs niet gered worden.
12.4.20
4.4.20
1.4.20
- We moeten met zijn allen gered worden.
- Ziekte en dood discrimineren niet. Dat is mensenwerk.
- Paniek, angst en chaos waren rond in de priesterlijke gewaden van wetenschap en rede.
- Gezond verstand is eerder vijand dan vriend in noodsituaties.
- Leven is belangrijker dan uitgeven. Doden doen niet aan economie.
- Verveling is de beste vriend van het kapitalisme.
- De verdediging van de orde verbergt zich achter een muur van cijfers.
- Helden bestaan niet.
- Sterven is zodanig een taboe geworden dat men weigert de doden op een correcte manier te registreren.
- Hoop is een illusie die steeds weer door de feiten wordt ingehaald.
25.3.20
De relatie tussen regerende en geregeerde kan zijn fundament vinden in een minstens redelijk open vertrouwensrelatie, waarbij de partijen elkaar wederzijdse toestemming vragen en verlenen, de een om te regeren, de ander om geregeerd te worden. Deze wederzijdse toestemming wordt op gestelde en regelmatige tijdstippen hernieuwd. De geregeerde kan bij elke nieuwe vraag daartoe van de regerende deze het recht ontnemen te regeren. Regerenden en geregeerden hebben dezelfde status en elke geregeerde kan in principe een regerende worden.
De relatie kan andersom gebaseerd zijn op een wederzijds wantrouwen, gefundeerd op het geloof (of op een andere morele wet) dat de regerende de geregeerden tegen elkaar moet beschermen (wegens het hieronder reeds geciteerde en ook hier toepasselijke: "because man is by nature evil, he therefore needs dominion") en dat, bijkomend, de regerende van beide partijen het beste weet hoe men de bescherming van de geregeerden gaat inrichten en organiseren. Het akkoord van de geregeerde is vanuit het standpunt van de regerende a priori verondersteld.
Gemeenzaam ben je geneigd de eerste positie links of liberaal te noemen, de tweede rechts. En dan kom je tot de merkwaardige - niet: onlogische - constatatie dat communisme duidelijk en Stalinisme overduidelijk de tweede positie innemen.
Hoe contra-intuïtief (en, dat mag ondertussen duidelijk zijn: hoe tragisch ook) is het dan niet vast te stellen dat men, ondanks de altijd weer aanzwellende gezwollen retoriek van de tweede positie, vele malen zoveel discipline, moed en doorzettingskracht (en ook een flinke dosis geluk) nodig heeft om het eerste te doen werken. Daarmee vergeleken is mensen onderdrukken kinderspel.
17.3.20
16.3.20
Dat controle en macht, hoewel subtiel in verschil, in hun effect haast identiek zijn hoef je, hoop ik, het kleinste kind niet uit te leggen.
Misschien is dat wel, bij omkering, de politiek van de toekomst: toegeven dat je de zaken niet onder controle hebt; samen bestaat met de andere dingen in plaats van die steeds weer naar je hand te willen zetten, zelfs als het hier een razendsnel om zich heen grijpende potentieel dodelijke ziekte als de huidige zou betreffen.
Het omgekeerde doen we nu en dat zal er op lange termijn toe leiden dat er behalve mensen op deze planeet niks meer leeft. We zullen de planeet leeg en plat gecontroleerd hebben. En reken maar dat we tegen die tijd de technologie zullen hebben ontwikkeld die maakt dat we dat kunstje op een andere planeet, en later planeten kunnen overdoen. (Dat de mensheid zich niet schaamt: het universum zelf is een feest van verspilling, van zich constant van ontstaan naar entropie bewegende materie en energie)
Dat de mensenmassa in tijden van nood beroep doet op zogenaamde experten en gezagsdragers om de problemen onder controle te krijgen en zich deemoedig neerlegt bij de opgelegde maatregelen (in dit geval, laten we dat niet vergeten, een verbod op basis menselijk gedrag) mag doen besluiten dat de massa politieke dieren steeds weer opnieuw iemand, het maakt als het er echt op aankomt volstrekt niet uit wie, de Leiding willen toevertrouwen ("because man is by nature evil, he therefore needs dominion").
Dat gebeurt uiteraard al op dagelijkse basis door het principe van afvaardiging: iemand wordt aangeduid of verkozen om te spreken voor andere iemand-en en veronderstelt wordt dat deze iemand de wil van alle andere iemand-en vertolkt. Ik alvast zie in welke absurde situatie van constant misverstaan en misverstand (en de daaraan gepaarde onmin, boosheid, woede en razernij) je uiteindelijk wel moet terechtkomen.
De geschiedenis van de mensheid is de geschiedenis van de grote illusie dat we de zaken onder controle hebben, terwijl we de dingen in feite, en dan ternauwernood, onder controle houden.
5.3.20
2.3.20
1.3.20
(Addendum 25 maart: Of hoe de realiteit je altijd weer in de staart bijt. Heden geen volk meer op straat.)
20.2.20
5.2.20
1.2.20
14.12.19
10.11.19
14.9.19
2.8.19
25.7.19
23.7.19
13.7.19
8.6.19
1.5.19
The first step towards self-reform is to admit your deficiencies. Though my early adulthood has been a protracted education in them, I do not admit mine. I'm fine. It's the rest of you who have a problem. Fuck all y'all."
- Wesley Yang
5.4.19
27.3.19
25.3.19
22.3.19
20.3.19
4.3.19
21.2.19
31.1.19
19.1.19
12.1.19
25.12.18
21.12.18
6.12.18
23.11.18
9.11.18
Het behoort tot de essentie van de democratie dat zij altijd in gevaar is. Net omdat ze, vanuit haar aard zelf, nooit doortastend kan optreden tegen wie, te midden van de democratie, diezelfde democratie een kwaad hart toedraagt.
Democratie eist dat er voor de democratie gevochten wordt. Is ergo een alledaags, nooit aflatend proces. Geen toestand, waarin we vaststellen dat de democraten in de meerderheid zijn. Als de strijd voor de democratie niet meer gestreden wordt, is de democratie in gevaar.